ارتش ايران خاری در چشم نظام دیکتاتوی ولايت مطلقه فقيه
با ياد و خاطره شهدا و دلاوران نيروهای سه گانه ارتش
پس از انقلاب، با وجود اميدي که براي بهبود ساختار ايران در مردم پديد آمده بود، فرقهای که بعدها ساختاری مافيايی يافت، با استفاده از دين و نفوذ روحانيت با همکاری مجموعهای از نيروهايی که حق حاکميت را از آن مردم نميدانستند و هنوز هم نميدانند و نقشی در اداره امور برای آنها قائل نيستند و تنها حضور آنها را در صحنه، وسيلهای برای به قدرت رسيدن و مشروعيت بخشيدن به نظام سلطة خود به حساب میآوردند، با دست زدن به ترفندهای گوناگون، ارکان قدرت را در ايران بدست گرفت و استبداد خشنی را بر مردم ايران حاکم کردند و بر جان و مال و ناموس آنها حاکم شدند. از جمله اين ترفندها، تضعيف ارتش بود که با پيوستن به انقلاب مردم و پس از حمله و تجاوز عراق به ايران، با حماسه آفرينیها در دفاع از خاک ميهن، به يک ارتش ملی تبديل شد. فرقه ياد شده، بر آن بود که با جانشين کردن سپاه پاسداران به جای ارتش، سپاه را به عنوان يکی از ارکان استبداد در اختيار داشته باشد.
اين مجموعه، اعم از روحانی و غير روحانی، اصلاح طلب و اصولگرا و ... با تمام اختلافاتی که ممکن است بر سر تقسيم قدرت و به تاراج دادن منابع و ثروتهای ملی، از مادی و معنوی، کانی و معدنی، اجتماعی و سياسی در درون خود داشته باشند، در يک چيز مشترکند و آن پيروی از خط و مشی خمينی است و همه خط امامیاند. اما گاه گاهی دستهای، دستة ديگر را به عدول از خط امام متهم ميکند و آن دسته، به ناچار ياد آور ميشود که نه، ما همچنان در آن خط و ربطيم!. يکی از مشخصههای خط امامیها که وجه مشترکشان با خمينی نيز هست، نقض عهد و قدرناشناسی و دروغگويی است. خمينی در آستانه پيروزی انقلاب، متنی را خطاب به امرا و سران ارتش به خط خويش نگاشت و توسط زنده ياد داريوش فروهر برای آنها فرستاد؛ وي نه تنها به آنها تامين، بلکه قول همکاری داد. وی خطاب به ارتشيان اينچنين نوشت:
3 ربيع الاول ۹۹
بسم الله الرحمن الرحيم
ارتش معظم ايران، افسران محترم، درجه داران، سربازان، اعزهم الله تعالی
با ابراز احترام، خاطر نشان ميکند از نظر ملت بزرگ ايران، شورای سلطنتی و مجلسين و دولت ناشی از آنها غيرقانونی و فاقد اعتبار ملی است و چون ارتش از ملت و ملت از ارتش است، پشتيبانی هر يک از ديگری از وظايف ملی است. لازم است به احترام ملت و رای قاطع آن، ارتش خود را از دولت غاصب برکنار و اين مطلب را اعلام کند. اينجانب به واسطة رهبری مبتنی بر حکم شرع و آراء اکثريت قريب به اتفاق ملت، دولت موقت را برای تشکيل مجلس مؤسسان و ديگر امور مقدماتی معرفی ميکنم تا ارتش محترم به وظيفة قانونی و ملی خود رفتار نمايد و انشاالله تعالی به ناسامانيها و آشفتگیها خاتمه داده شود. مطمئن باشيد در صورتيکه به وظيفة ملی و قانونی خود عمل نمائيد، ملت و دولت ناشی از آن، در احترام و پشتيبانی شما کوشا خواهد بود. لازم به تذکر نيست که در اين موقع حساس و خطير، اختلاف کلمه موجب انهدام ارکان کشور خواهد شد و همه ما مسئول آن هستيم.
والسلام عليکم. روح الله الموسوی الخمينی
بنا بر اين نامه، خميني به ارتشيان اطمينان داد که در صورت عمل به وظيفه قانونی و ملی خود، ملت و دولت ناشی از آن، در احترام و پشتيبانی از ارتش کوشا خواهند بود. جز معدودی، اکثريت نيروهای ارتش به جنبش مردم پيوستند. اما خمينی هنگامی که به قدرت رسيد، خلاف عهد خود، فرمان به دستگيری همراه با محاکمات برقآسا و اعدام تعدادی از آنها داد و در ستاد او در بازسازی استبداد، يعنی حزب جمهوری اسلامی، طرح انحلال ارتش، آماده و به شورای انقلاب پيشنهاد شد. تشکيل ارتش موازی، يعنی سپاه پاسداران انقلاب و سپس کودتای نوژه (ماجراي 18 تير 1359) اين فرصت را در اختيار استبداد خواهان قرار داد تا با تشکيل دادگاه انقلاب و دادستانی ارتش به رياست ريشهری و دستياران او، به از پاشيدگی ارتش کمر بربندند.
تیمسار خلبان شهید امیرحسین ربیعی (آخرین فرمانده نیروی هوایی شاهنشاهی)جبهه زمينی به ايران حمله کرد و آغازگر جنگی خانمانسوز برای دو کشور ايران و عراق شد. امروز پس از قريب سی سال و تسلط سپاه و مافيای حاکم بر آن بر نيروهای مسلح، مظلوميت ارتش چند برابر شده است و انگار نه انگار که دفاع سلحشورانه و شبانهروزی آنها در آغاز جنگ بود که نيروهای تجاوزگر را زمينگير و سپس به عقب راند. امروز در رسانههای دروغپرداز و وابسته به نظام ولايت فقيه، مطالبی درج ميشود و نيز افرادی از سلک پاسداران که در آغاز جنگ، از فنون نظامی و جنگی اصلن بهرهای نبرده بودند و بعضن در ادامة جنگ و ويرانيهای ناشی از آن مسئوليت بزرگی به گردن دارند، به نام فرماندهان جنگ، در پناه سانسور اظهارنظرهايی ميکنند و دروغهايی ميگويند که فقط از خط امامیها برمیآيد و بس!. اما خود اين نوشتهها و گفتهها، حقايقی را نيز بيان ميکند که دروغگويان را رسوا ميکند:
* به گزارش خبرنگار "ايلنا"، سردار سوداگر، با حضور در نشست هفتگی انصار حزب الله که در محل دفتر اين تشکل برگزار شد، گفت: اساسن همه احکام و فرامين الهی پايه استدلال و برهان دارند و موضوعات دفاع مقدس، ايثار و فداکاری نيز پايه استدلال دارند که به آنها میپردازم. وی ادامه داد: طبيعتن هر نظامی که بخواهد وارد جنگ با کشوری شود بر طبق فرمولی که از آن به عنوان موازنه قوا نام برده میشود، يعنی اينکه توان نيروهای خودی چه اندازه است و توان نيروهای مقابل چه اندازه است، عمل میکند". سوداگر با اشاره به اينکه کودتای نوژه در نيمه اول سال ۵۹ به وقوع پيوست، گفت: آمريکا منتظر بود که کار ايران در کودتای نوژه تمام شود و به خاطر اين موضوع عراق را به تعامل دعوت کرد ولی پس از شکست کودتای نوژه، عراق به ايران حمله میکند. وی با اشاره به وضعيت ارتش ايران در زمان آغاز جنگ گفت: ارتش ايران يک ارتش انقلاب زده و از هم پاشيده بود و برابر دکترين قبل از انقلاب، تمام طرحها و برنامهها در اختيار امرايی بود که شيوههای قبل از انقلاب و رژيم شاهنشاهی در ذهنشان بود. سوداگر با بيان وضعيت سپاه در آغاز جنگ افزود: چون به سپاه گفته بودند شما بايد ۱۰ درصد به صورت نظامی و ۹۰ درصد عقيدتی عمل کنيد، سپاه کارآيی خاصی نداشت و نيروهای بسيجی که مردمی بودند اصلن آموزش نظامی نديده بودند. (در نشست هفتگی انصار حزب الله به نقل از ايلنا)
* اکنون تابستان ۱۳۶۴ است و سپاه خود را برای اولين عمليات مستقل از ارتش يعنی عمليات فاو آماده میکند. در شرايطی که سپاه چهارمين سال آغاز سازماندهی نظامی خود را پشت سر میگذارد، سازمان رزم اين نهاد برآمده از انقلاب در سير تحول تدريجی اما شتابناک خود پس از طی مرحله تشکيل گردانهای رزمی، تيپ ها و لشگرها به مرحله تشکيل يگانهای زمينی، دريايی و هوايی رسيده است. سپاه پاسداران که در زمان شروع جنگ يک نيروی حداکثر ۳۰ هزار نفری بود و بيشتر در استانهای مرزی و مناطق بحرانی مثل استانهای کردستان و سيستان و بلوچستان مستقر بود، در سال دوم جنگ به يک روند رشد تصاعدی دست يافت و توانست با تشکيل تيپ های رزمی خود، با کمک ارتش به آزادسازی سرزمينهای اشغالی ايران بپردازد. در چنين شرايطی، برخی محافل سياسی با زمزمههای تلخی همچون «سپاه میتواند کار جنگ را يکسره کند ولی نمیکند تا امکانات بيشتری بگيرد» و « فرمانده سپاه به دنبال در دست گرفتن فرماندهی کل نيروهای مسلح است»، فشار روحی مضاعفی را بر فرماندهان سپاه و حضرت امام (ره) وارد میکنند. (به نقل از سايت محسن رضايی)
* خبرگزاری فارس:"برويم سراغ جنگ هشت ساله. به نظر شما علت اصلی شکست عملیـات کلاسـيک ارتـش در زمان بنی صدر چه بود؟ ناکارآمدی ارتش و اصل انجام عمليات به صورت کلاسيک یــا لـو رفتـن اطﻼعــات؟ شــما فکر میکنيد بنی صدر واقعن به دنبال پيروزی بود يا خودش موجبات شکست را فراهم کرده بود"؟
محسن رضايی: "اتفاقن بنی صدر در به در به دنبال يک پيروزی بود. اين شخص اگر يک پيروزی بدست مــیآورد، چنان بر کشور مسلط میشد که شايد هيچکس نمیتوانست او را از جايش تکان بدهد. لذا ايشــان خيلـی تلاش کرد که بتواند حتا تپهای کوچک را آزاد کند تا به واسطة آن تبليغاتی انجام دهد، اما نتوانست. بنی صدر بعضن در خط مقدم جبهه نيز وارد میشد و بسيار به دنبال پيروزی بود."
بنابراين مشکل اصلی، بيشتر در ساختار فرماندهی و مديريت و تاکتيکها و روشهای جنگ در دورة او بود. تاکتيکهــا و توانـاييهـای نظامـی به کار گرفته شده در زمان بنی صدر قابليت و ظرفيت کافی را برای تغيير موازنة قــوا بـه نفــع ایــران نداشــت. بنابراين مشکل بيشتر به ساختارهای نظامی کلاسيک و تفکرات کلاسيک حاکم بـر جنگ در دوران بنی صدر باز میگردد ... در طول جنگ، اين مسأله برای ما ثابت شد که هرگاه ارتش از سپاه جدا شد، شکست خورديم. ارتـش از ابتدا تا انتهای جنگ بدون سپاه حتا يک عمليات موفق هم ندارد. حتا عملياتهايی که ارتش با کمک سپاه انجام داده و ليکن فرماندهی آن با ارتش بوده است هم شکست خوردهاند. به جز معدودی عملیــات کــه بـزرگ و تعيیــن کننده نبودهاند، اما سپاه عملياتهايی را بدون ارتش انجام داد و موفق هم بـود، مثــل عملیـات کــربلای ۵. درعمليات فاو، ارتش قرار بود از محور شلمچه حمله کند که حمله هم کرد امــا دوستان میگويند در آنجـا تک پشتيبانی بود. در اينجا من در پی بيان برتری سپاه بر ارتش نيستم بلکه می خواهم بگويم با تجزيه و تحليل تــاريخ مــی تـوان به حکمت هايی دست يافت مانند اينکه اين کشور را نيروهای انقلابی که در چارچوب افکــار امــام باشــند، مـیتوانند بسازند، چه در جنگ و چه در غير جنگ و هرگاه افراد بخواهنـد از افکــار خاصـی پـيروی کننــد، اگــر بهتریــن امکانات را هم داشته باشند، کاری نمیتوانند بکنند. حلقه مفقودۀ ايران نه دموکراسی است و نه آزادی، بلکــه مسأله مديريت و فرماندهی و چگونگی اداره يک موقعيت است".(از مصاحبه محسن رضايی با خبرگزاری فارس)
سردار سودا گر و محسن رضايی در اين امر موافق و مشترکند و به حقيقتی اعتراف ميکنند که در آغاز جنگ، سپاه نه از نظر نفرات و نه از نظر تعليمات در حدی نبود که بتواند به تنهايی مقابل تهاجم ارتش منظم و مجهز عراق را سد کند. محسن رضايی دست بالا راگرفته و تعداد آنها را ۳۰ هزار برآورد کرده که آنها هم در سراسر کشور پراکنده بودند با اين وجود ادعا ميکند که ارتش بدون سپاه هيچ عمليات موفقی نداشت و بنی صدر عليرغم خواستش نتوانست يک تپه را هم آزاد کند. اما شش سال بعد در نوروز سال ۶۵ شمخانی به عنوان يکی از فرماندهان سپاه در سخنرانی که کرد از جمله گفت:
"« بسم الله الرحمن الرحيم از حضور برادران تشکر میکنم. واقعيت اين است که ما بايد ابراز تأسف بکنيم از اينکه امروز که سال هفتم جنگ است و سال ششم جنگ را سپری کردهايم چنين کميتهای در جمهوری اسلامی تشکيل شده است. اين کميته شش سال از جنگ عقب است و نظام هم از نظر مقابله تسليحاتی صد سال، طبيعتن مجموعۀ قطبهای صنعتی کشور به هر نحوی که شده بايد شش سال بدوند تا انشاءالله بتوانند جبران کنند ... ما پنجاه روز است که از يک کار عادی مهندسی متوقف ماندهايم و توان تکان خوردن را نداريم حالا هم اميدوار به اين نيستيم مگر اينکه يک تلاش اساسی در جهت تامين امکاناتی که میتواند جبهههای جديدی را برای عراق بسازد، صورت بگيرد. ما هرگزهمين حالا دنبال امکاناتی که نتوانيم بکار بگيريم، نيستيم و در نظر نداريم امکانات جديدی بسازيم که متناسب با امکاناتمان نباشد. واقعيت اين است که نمیتوانيم از تانک خوب استفاده کنيم، اين هم امری طبيعی است چون ما نمیخواهيم به قيمت از دست دادن زمان به دنبال ساخت وسايل پيچيدهای برويم. بر فرض که تانک تی-۶۲ را هم بکار بگيريم، عراق تی-۷۲ دارد که نقطهای میزند. اگر از اين تانک غنيمت بگيريم باز اصلن نمیتوانيم آن را بکار بگيريم چون تانک که فقط مسئله رانندگيش نيست. اگر ما بخواهيم توان خودمان را فقط متوجه کار کيفی بکنيم زمان را از دست میدهيم. در انقلاب نيز فقط در برخورد کمی با دشمن کيفی و زمان ندادن به دشمن است که میتواند پيروزی به ما ارمغان آورد......" (از سخنرانی شمخانی در نوروز ۶۵ به نقل از فارس نيوز).
پس از گذشت سه دهه از آن سالها، هنوز بغض و کينۀ اين خط امامیها نسبت به ارتش و استعداد و توانايی آن فروکش نکرده است. اما حوادث خود بيانگر واقعيت آنچه گذشته است هستند کمی به عقب بر ميگرديم تا با دادهها و واقعيات، گفتهها و نوشتههای خط امامیها را بسنجيم:
* نيروی هوايی عراق در بعد از ظهر ۳۱ شهريور به ترتيب در ساعت يک و چهل و پنج دقيقه توسط ۶ ميگ به فرودگاه اهواز، ساعت دو و دوازده دقيقه با سه ميگ به فرودگاه مهر آباد تهران و ساعت دو و چهل پنج دقيقه به فرودگاه همدان و با سه ميگ به فرودگاه سنندج و با هشت ميگ به فرودگاه تبريز و نيز حملاتی را به اسلام آباد و کرمانشاه انجام داد. در همان روز و فاصله کمتر از دو ساعت خلبانان شجاع نيروی هوايی به هواپيماهای اف-۴ به پايگاههای الرشيد در جنوب بغداد و شعيبيه در داخل خاک عراق و نزديک مرز آن کشور حمله کردند و خسارات عمده به اين دو پايگاه وارد آورند. در اول مهر ماه در ستاد ارتش با حضور بنی صدر، رئيس جمهور، شهيد فکوری فرمانده نيروی هوايی، عملياتی با نام کمان۹۹ طراحی و آغاز شد که در طی آن خلبانان نيروی هوايی با ۱۴۰ فروند هواپيما تا دور ترين نقاط در خاک عراق پيش رفتند و اهداف نظامی از پيش تعيين شده را بمباران کردند. در روزهای ۳ و۴ مهر، ۵۹ فروند از هواپيماهای نيروی هوايی ايران مواضع مهم نظامی و برخی تاسيسات نفتی عراق را منهدم کردند. نيروی هوايی عراق از بيم نابودی بيشتر هواپيماهايش در زمين، ناگزير شد تعدادی از هواپيماها را به فرودگاههای سه گانۀ الوليد در مرز اردن منتقل نمايد تا از دسترسی شکاريهای ايران در امان باشند. با شناسايی اين عمل توسط هواپيماهای شناسايی نيروی هوايی، خلبانان ايرانی توانستند با انجام عمليات سوخت گيری در هوا، خود را به پايگاه الوليد برسانند و در آنجا تعداد زيادی از هواپيماهای عراقی را در زمين منهدم نمايند. اين حمله به عنوان حمله به اچ-۳ در تاريخ نظامی ايران ثبت شده است. در حاليکه نيروی زمينی عراق با حملۀ همه جانبه به پيشروی خود در خاک ايران ادامه ميداد، نيروی زمينی ايران در اثر مداخلات خائنانه خط امامیها و به خصوص سران حزب جمهوری اسلامی و تصفيههای پی در پی، کارآيی لازم را نداشت و عملن فلج بود، مثلن نزديک به تمام کادر افسری و فنی (۲۷۰ تن) لشگر خوزستان در زندان بودند و تعداد کثيری نيز منفصل خدمت شده بودند. بنا بر برآورد فرماندهی نيروی زمينی، توان رزمی و آمادگی نيروی زمينی در آن زمان ۱۰ درصد بود. خلبانان، مهندسين، افسران و تمامی کادر نيروی هوايی يکی از شگفتیهای عمليات نظامی را آفريدند و از طريق هوا مانع پيشروی بيشتر نيروهای عراق شدند. چنانکه دزفول را که با سقوطش، خوزستان به تصرف عراق در میآمد، از سقوط نجات دادند. هنوز خلبانان شجاع که در آن عمليات شرکت کردند هستند تا شهادت بدهند که در آن شب آقای بنی صدر در جمع آنها حضور يافت و با يادآوری داستان رستم و اشکبوس، آنها را رستمی خواند که بايد به نجات وطن بشتابند و سپس دستهجعی در حالی که اشک در چشم داشتند سرود ای ايران را خواندند و خلبانان نيروی هوايی با پروازهای مکرر حماسه آفريدند و دزفول سقوط نکرد. با شکست نيروی دريايی عراق از نيروی دريايی ايران در عملیات مروارید، ارتش ايران بر خليج فارس نيز تسلط کامل يافت.
اما در رابطه با نيروی زمينی ارتش ايران، اين نيرو با پشتيبانی نيروی هوايی و هوانيروز، پس از متوقف کردن پيشروی ارتش عراق در جبهه جنوب، سريعن موفق به بازسازی، پيشبينیهای عملياتی و بازسازی شد. بدين ترتيب تا اواسط اسفند ۵۹، يگانهای پياده زرهی از يگانهای لشگر ۷۷ خراسان، لشگر ۲۱ حمزه، لشگر ۱۶ قزوين، گروه رزمی زرهی شيراز و تيپهای خرم آباد و همدان و ... به طور گسترده برای مرحلۀ بيرون راندن دشمن متجاوز، در جبهه جنوب مستقر شده بودند.
به دنبال موفقيت تاکتيکهای تدافعی ارتش ايران و نقش برتر نيروی هوايی و دريايی در اين مرحله، سپاه پاسداران هم تحت مديريت و طرح عملياتی ارتش در رابطه با گردان ۱۶۳ از تيپ يک لشگر۷۷ خراسان عمل میکرد. طرحريزی و اجرای عمليات نظامی از اين مقطع تا آزادسازی خرمشهر يعنی حدود ۱۵ - ۱۴ ماه به شرح زير بوده است:
* عمليات شکستن محاصره آبادان (آزاد سازی ۲۰۰ کيلومتر مربع در شمال آبادان که ارتش عراق با عبور از رودخانه کارون در ماه اول آغاز جنگ اشغال کرده بود).
* عمليات طريق القدس (آزادسازی بستان و تنگ چزابه)
* عمليات فتح المبين( آزادسازی شوش دانيال، و دشت عباس)
* عمليات بيت المقدس (آزادسازی خرمشهر در ۳ خرداد ۶۱)
سپاه پاسداران در آن دورۀ جنگ، در مجموع نيروهای محدودی را در مقايسه با ارتش تشکيل ميداد. اگر چه سپاه پاسداران و بسيج تا مقطع فتح خرمشهر تحت مديريت و طرحهای عمليات نظامی فرماندهان ارتش عمل ميکرده است ولی شورای مرکزی فرماندهان سپاه پاسداران همواره تلاش داشت تا مسئوليت فرماندهی در جنگ را از دست ارتش خارج کند. هدفی که سر انجام با پشتيبانی خمينی پس از فتح خرمشهر و با ورود به خاک عراق عملی گردید.
محسن رضايی از سويی ميگويد سپاه پاسداران که در زمان شروع جنگ يک نيروی حداکثر ۳۰ هزار نفری بود و بيشتر در استانهای مرزی و مناطق بحرانی مثل استانهای کردستان و سيستان و بلوچستان مستقر بود، در سال دوم جنگ به يک روند رشد تصاعدی دست يافت و توانست با تشکيل تيپ های رزمی خود، با کمک ارتش به آزادسازی سرزمينهای اشغالی ايران بپردازد و از ديگر سو مدعی ميشود ارتش هيچ عمليات موفقی در آزادسازی نداشت، پس اين سرزمينها را (قريب به ۶۰ درصد از مناطق اشغالی) چه کسانی و چگونه آزاد کرده بودند؟ چگونه است که شمخانی اعتراف ميکند که پس از شش سال از شروع جنگ هنوز از استفاده از تانک عاجز بودند، اما بهترين جوانان وطن را بدون کمترين آموزشها به جبهه ها فرستادند و به کشتن دادند.
در تاريخ ۲۳ خرداد ۱۳۶۰ بعد از بر کناری بنی صدر از فرماندهی کل قوا، شهيد سرتيپ فلاحی در کنفرانس مطبوعاتی شرکت کرد:" .... وی در پاسخ به سئوال ديگری که چه مقدار از خاک ايران از اشغال نيروهای بعثی خارج شده است گفت : حدود ۴۵ درصد از سرزمينهای اشغالی را پس گرفته ايم که ۱۵ درصد ديگر زمينهايی است که قابل سکونت نمیباشد لذا فقط ۴۰ درصد زمينهای اشغالی هنوز در دست نيروهای مهاجم است. وی افزود از منطقه سومار در کرمانشاه تا نزديک مهران، نيروهای ما روی مرز قرارداد ۱۹۷۵ میباشند.".(روزنامه کيهان ۲۳ خرداد ۱۳۶۰)
حتا دانشآموزان دبستانی را از کلاسهای درس و دستهدسته به جبهه فرستادند و حق اين است که او و امثال او و آقايان خامنهای و رفسنجانی و ... که معتقد بودند نصف ايران از دست برود بهتر است از اين که بنی صدر پيروز شود، توضيح دهند چطور شد که در خرداد ۶۰، صدام پيشنهاد صلح هيئت کشورهای عدم تعهد را که در شورای عالی دفاع ايران تصحيح و تصويب شده بود و به تائيد خمينی هم رسيده بود، پذيرفت اما حضرات خط امامی در آستانه بازگشت هيئت به ايران با تماسی که از سوی نخست وزير رجايی با وزير خارجه کوبا گرفته شد و از آنها خواست که فعلن نيايند، مانع از صلح شدند و جنگ را ادامه دادند؟ اگر تاکتيکها و توانايیهای نظامی و طرحهای ارتش ناموفق بود چگونه است که ۹ ماه پس از تجاوز عراق، قريب به ۶۰ درصد از زمينهای اشغالی آزاد ميشود، اما در زمان فرماندهی شماها، جنگ هشت سال ادامه يافت و خسارات جانی و مالی بسيار به بار آورد و عاقبت هم با خوردن جام زهر توسط خمينی، آن هم در حالي که هنوز ارتش متجاوز بخشهايی از خاک ايران را در اختيار داشت، به پذيرش قطعنامه انجاميد؟ چه توجيهی جز درستی فرماندهی عمليات و طرحها و پيروزیهای نيروهای مسلح ايران و شکست نيروهای نظامی عراق در آن ۹ ماه برای عقيم ماندن طرح صدام برای تجزيه ايران و ناچاری او در پذيرش پيشنهاد کشورهای عدم تعهد و قدرت طلبی و خود خواهی ملاتاريا (فرقه خط امامی) برای ادامه جنگ و اين خيانت ميتوان جست؟
سرهنگ جان ساندرز تاكنون از افشاي جزئيات دوران همكاري خود در نيروي هوايي شاهنشاهي ايران خودداري كرده است
هواپيمای شناسايي - جاسوسي RF-5A نيروي هوايي شاهنشاهي ایران
پرواز خلبانان ايراني با خلبانان باتجربة آمريكايي، تجارب گرانبهايي براي پرسنل نيروي هوايي شاهنشاهي ايران به شمار ميآمد
هواپيماي شناسايي - جاسوسي RF-4E نيروي هوايي شاهنشاهي ايران
تصويري گرافيكي از برخورد 28 نوامبر 1973 که در یکی از مجلات آن زمان شوروی به چاپ رسیده است
در طول دهه 1970 و تا پیش از ورود به خدمت شکاریهای توانمند و پیشرفته اف-14 به نیروی هوایی شاهنشاهی، جتهای شناسایی جاسوسی میگ-25 روسی در ارتفاع بسیار بالا و با سرعت سرسام آور به حریم هوایی ایران تجاوز میکردند
ورود به خدمت جنگندههاي شكاري بسيار پيشرفته اف-14 تامكت به نيروي هوايي شاهنشاهي ايران، نقطة پاياني است بر پرواز هواپيماهاي جاسوسي ميگ-25 شوروي بر فراز ايران. به ويژه پس از رهگيري موفقيتآميزي كه در اكتبر 1978 توسط دو فروند اف-14 نيروي هوايي شاهنشاهي بر فرار درياي خزر انجام پذيرفت و بيش از يك دقيقه رادار تامكتها بر روي ميگ-25 قفل نمود و بيشك اجازة هيچگونه انديشهاي را به خلبان ميگ نداد.
